Systemy retail execution
Jak wybrać system dla przedstawicieli handlowych: 10 pytań do każdego dostawcy
Obraz wygenerowany przez AISystem retail execution, czyli system dla przedstawicieli handlowych, to platforma, w której przedstawiciele producenta FMCG planują wizyty, zbierają zamówienia, prowadzą promocje i sprawdzają półki w sklepach, a ich kierownicy widzą wyniki tej pracy. Kiedy szukasz najlepszego systemu retail execution, trafiasz na listy z dziesiątkami dostawców. Z żadnej z nich nie dowiesz się, która platforma pasuje do tego, jak sprzedają Twoi przedstawiciele, i nie sądzę, żeby jakikolwiek ranking mógł to rozstrzygnąć. Wybór zależy od pytań, które zadasz każdemu dostawcy, i od tego, czy odpowiedzi sprawdzą się także w sklepach, w których sprzedajesz, bo przykładowe sklepy w demo łatwo przygotować tak, żeby dobrze wypadły. Z doświadczenia wiem, że najdroższą pomyłką jest wybór systemu, z którego przedstawiciele nie korzystają.
Poniżej dziesięć pytań, które wpisałbym do każdego zapytania ofertowego (RFP) na system dla przedstawicieli handlowych, gdy w zespole jest ich od 50 do 500. Przy każdym piszę, jak brzmi dobra odpowiedź i co warto poprosić dostawcę, żeby pokazał. Pytanie o AI jest ostatnie i właśnie jemu poświęciłbym najwięcej czasu. W ostatniej części odpowiadam na te pytania w imieniu Asseco Platform.
Cztery typy dostawców, na których trafisz
Większość dostawców z takich list należy do jednego z czterech typów, a każdy typ pasuje do innego modelu sprzedaży.
| Typ dostawcy | Dla kogo się zwykle sprawdza |
|---|---|
| Moduł dużej platformy CRM (do zarządzania relacjami z klientami) | Firmy, które już korzystają z tego CRM-u w sprzedaży |
| Platforma do sprzedaży w terenie stworzona z myślą o branży FMCG | Producenci, którzy mają własnych przedstawicieli i sprzedają zarówno bezpośrednio, jak i przez dystrybutorów |
| System, który wyrósł z rozpoznawania produktów na zdjęciach półek | Firmy, dla których głównym celem jest kontrola półki |
| Własna platforma agencji | Firmy, dla których pracę w sklepach wykonuje agencja |
Dostawcom każdego typu zadaj wszystkie dziesięć pytań.
Dziesięć pytań w skrócie
1. Kto w Waszym systemie decyduje, do których sklepów jedzie przedstawiciel i jak często?
Gdy masz 50 przedstawicieli albo więcej, o wydajności zespołu w dużej mierze decyduje to, co dzieje się, zanim ktokolwiek wejdzie do sklepu: które sklepy są na liście, jak często przedstawiciel odwiedza każdy z nich i ile wizyt mieści się w jednym dniu pracy.
Dobra odpowiedź zaczyna się od Twoich segmentów sklepów i częstotliwości wizyt dla każdego sklepu. Plan powinien uwzględniać czas dojazdu i długość wizyty oraz ostrzegać, gdy sklep zaczyna wypadać z rytmu wizyt, zanim skończy się okres planowania. Kierownik ma widzieć, ile zaplanowanych wizyt odbył każdy przedstawiciel. AI, która sama planuje trasy, to temat pytania 10.
W praktyce
Daj dostawcy jeden teren do zaplanowania na miesiąc i obejrzyj sklepy, które do planu nie weszły.
2. Czy zamówienie w Waszym systemie od razu uwzględnia dane konkretnego sklepu?
Po otwarciu zamówienia przedstawiciel powinien od razu widzieć asortyment, ceny i rzeczywisty zapas tego sklepu, żeby nie wpisywał ich z pamięci. Kiedy dane wpisuje się ręcznie, łatwiej o niewłaściwy rabat i pominięty produkt z listingu sklepu.
Chodzi konkretnie o produkty z listingu sklepu, ceny z warunków handlowych tego klienta i dostępny zapas, Twój albo dystrybutora. A gdy przedstawiciel udzieli rabatu wyższego, niż pozwala Twoja polityka rabatowa, system ma zareagować: zablokować rabat, wysłać go do akceptacji albo przynajmniej odliczyć go od limitu rabatów.
W praktyce
Otwórz obok siebie zamówienia dla dwóch różnych sklepów. Jeśli asortyment i ceny są identyczne, system nie korzysta z danych sklepu.
3. Czy Wasz system podpowiada przedstawicielowi, co zrobić dziś w danym sklepie?
Większość platform zbiera informacje przez formularze i ankiety. Sprawdź, czy platforma, którą oceniasz, na podstawie wyników sklepu podpowiada też w trakcie wizyty następny krok. Oceniaj te dwie rzeczy osobno, bo na demo dobrze zaprojektowane formularze potrafią wyglądać jak podpowiedzi.
Dostawca z dobrą odpowiedzią pokaże wizytę, która zmienia się razem ze sklepem: inne zadania przy spadającej sprzedaży, inne przy nowym listingu, ocenę sklepu względem Twojego standardu, czyli tego, jak według Ciebie ma wyglądać sklep, zanim przedstawiciel z niego wyjdzie, i argument sprzedażowy oparty na tym, co sprzedaje ten sklep i sklepy w okolicy.
W praktyce
Wybierz jeden sklep z problemem i zobacz, co przedstawiciel widzi na ekranie jako pierwsze.
4. Jak Wasz system sprawdza półkę i jak mierzycie dokładność?
Sam wskaźnik dokładności niewiele mówi. Dokładność czego: produktów, facingów, etykiet cenowych? I mierzona na czyich zdjęciach?
W dobrej odpowiedzi dostawca wyjaśnia metodę, proponuje pomiar w Twoich kategoriach i mówi, co dzieje się dalej: czy przy brakującym produkcie przedstawiciel od razu dostaje zadanie w tej samej wizycie? Jeśli rozpoznawanie obrazu to osobny produkt albo usługa partnera, zapytaj, jak jego wynik trafia do wizyty i kto zapewnia wsparcie.
Co roku wprowadzasz nowe produkty, więc zapytaj, jak system uczy się nowego produktu: kto go dodaje i od którego dnia obecności produktu w sklepach system zaczyna go rozpoznawać.
W praktyce
Umów pilotaż na półkach z Twoimi produktami i z góry ustal, jak będą liczone wyniki.
5. Czy moje wymagania obsłużycie gotowymi modułami, czy będziecie pisać kod od zera?
Dobra platforma retail execution to dla mnie zestaw klocków: gotowe moduły, na przykład planowanie wizyt albo promocje, ułożone pod Twój model sprzedaży. Moduł dopracowany w wielu wdrożeniach w FMCG często ma już ustawienie dla przypadku, który uważasz za wyjątkowy. Kod napisany dla jednego klienta musisz potem dostosowywać przy każdej zmianie w swoim procesie.
W każdym wdrożeniu jest sporo pracy przy integracji i danych, więc nie ufaj dostawcy, który twierdzi, że nie trzeba niczego budować. Dowiedz się, jaka część Twoich wymagań to konfiguracja, jaka to kod pisany specjalnie dla Ciebie i czy ten kod przetrwa aktualizacje platformy. Zapytaj też, ile potrwa wdrożenie w zakresie, którego potrzebujesz, z jakich etapów się składa i co na każdym z nich musi dostarczyć Twój zespół.
W praktyce
W zapytaniu ofertowym niech dostawca oznaczy każde wymaganie jedną z czterech etykiet: działa dziś, konfiguracja, kod pisany dla Ciebie albo w planach, z datą. Samo „tak” może znaczyć każdą z nich. Potem daj dostawcy trzy trudne wymagania i zapytaj, które z nich standardowe moduły obejmują już dziś.
6. Czy Wasze moduły wymieniają dane między sobą i z innymi moimi systemami?
Tak powinno być. Jeden moduł przekazuje dane drugiemu, na przykład tak, żeby na podstawie sprzedaży dystrybutora rósł priorytet sklepu w planie wizyt. Do tego potrzebne są połączenia z Twoim ERP (systemem, w którym prowadzisz zamówienia, fakturowanie i stany magazynowe) i z dystrybutorami. Słabym punktem są zwykle dane od dystrybutorów. W sklepach obsługiwanych przez dystrybutorów dane o sprzedaży dystrybutora do tych sklepów mogą być Twoim jedynym źródłem wiedzy o tym, co się w nich sprzedaje, a często przychodzą w arkuszu kalkulacyjnym.
Zapytaj, kto buduje i utrzymuje połączenia oraz kto porządkuje dane od dystrybutorów i dane podstawowe (master data, czyli kartoteki sklepów i produktów). Czy to jest w cenie, czy to Twoje zadanie?
W praktyce
Na demo niech dostawca otworzy kartę jednego sklepu, na której widać razem zamówienia, wyniki z półki i sprzedaż dystrybutora.
7. Czy moi przedstawiciele naprawdę będą korzystać z Waszego systemu?
Jeśli przedstawiciele omijają platformę, na pulpitach kierowników jest za mało danych. Demo zwykle zaczyna się od widoku kierownika, gdzie są wykresy, więc zacznij od drugiej strony.
Zacznij od ekranu przedstawiciela: przejdź całą wizytę, od wejścia do sklepu do podsumowania, i policz dotknięcia ekranu potrzebne do typowego zamówienia. Nowy przedstawiciel ma przejść przez wizytę bez instrukcji. Potem włącz na tablecie tryb samolotowy i przeprowadź tę samą wizytę jeszcze raz. Na zapleczu i w piwnicach zasięg jest słaby, a „tryb offline” w niektórych systemach pozwala tylko przeglądać dane. Przedstawiciel powinien móc dokończyć całą wizytę, razem z zamówieniem, a dane powinny się zsynchronizować, gdy wróci zasięg.
W praktyce
Zobacz też dzień pracy osób, które współpracują z przedstawicielami: kierownika sprzedaży, który decyduje, z kim poprowadzić coaching i nad czym pracować, oraz key account managera, który ustawia promocję dla sieci handlowej. Jeśli w sklepach, które obsługujesz, pracują też przedstawiciele agencji albo dystrybutorów, zapytaj, co dostają: czy pracują na tej samej platformie i na tych samych danych i czy dostają prostszą wersję. Zanim podpiszesz umowę, daj dwóm albo trzem swoim przedstawicielom kilka dni na wypróbowanie systemu i posłuchaj, co mówią.
8. Co dokładnie składa się na koszt Waszego systemu?
Wszyscy porównują cenę licencji na użytkownika, a ona może się okazać mniejszą częścią rachunku. Pełny koszt obejmuje też moduły, integrację z Twoim ERP i z dystrybutorami, urządzenia, szkolenia, wsparcie, dodawanie nowych produktów do rozpoznawania obrazu i zmiany po uruchomieniu. Jeśli system jest oparty na platformie CRM innej firmy, dolicz licencje tej platformy. Niektórzy dostawcy sprzedają wersję rozbudowaną i prostszą, więc sprawdź, która była na demo, a która jest w ofercie.
W praktyce
Właściwa odpowiedź to zestawienie kosztów w podziale na składniki, dla Twojej liczby użytkowników i na cały okres umowy. Niech dostawca wyceni też jedną zmianę, na przykład nowy typ promocji. Z tej wyceny zobaczysz, ile może kosztować drugi rok, w którym płacisz już za zmiany.
9. Kto przy skali podobnej do mojej już korzysta z Waszego systemu?
Poproś o referencje, które pasują do wielkości Twojej firmy, kanału, rynków i modelu sprzedaży. Slajd z logotypami tego nie pokaże.
W praktyce
Raporty analityków i serwisy z opiniami użytkowników pomogą przygotować wstępną listę dostawców. Przy każdym porównaniu, które czytasz, sprawdź, kto za nie zapłacił. Dostawca powinien wskazać wdrożenia podobne do Twojego i otwarcie powiedzieć, w jakich warunkach platformy nie sprawdzono. Zanim w ostatniej rundzie wybierzesz dostawcę, zadzwoń do klienta referencyjnego i porozmawiaj z nim bez udziału dostawcy.
10. Co proponuje Wasza AI i po czym poznam efekt?
Dziś każdy dostawca pokazuje AI. Agentem nazywam funkcję AI, przy której zachodzą trzy kroki: AI proponuje przedstawicielowi albo kierownikowi decyzję i podaje jej powód, człowiek z tej propozycji korzysta albo ją zatwierdza, a Ty widzisz, co ta decyzja zmieniła. Wygenerowana lista zadań obejmuje tylko pierwszy krok, a bez trzeciego trudno udowodnić efekt.
Zapytaj dostawcę: jakie decyzje agent proponuje w typowy dzień pracy na Twoim terenie, na podstawie jakich danych i czy kierownik może je zmienić?
Oczekuj, że dostawca wyjaśni logikę agenta słowami, których używa kierownik sprzedaży, i poda miarę efektu: w porównaniu z czym i w jakim okresie.
Zapytaj, od jak dawna ta funkcja działa u klientów, i porozmawiaj z klientem, który korzysta z niej w codziennej pracy, a nie w pilotażu.
W praktyce
Poproś, żeby dostawca uruchomił agenta na danych z Twojego terenu i pokazał dwie rzeczy: jedną decyzję, którą agent zaproponował, z uzasadnieniem, i jeden sklep, którego nie wpisał do planu, też z uzasadnieniem. Jeśli drugiej rzeczy nie da się pokazać, kierownik nie ma jak sprawdzić planu.
Jak na te pytania odpowiada Asseco Platform
Pytanie 1, planowanie wizyt: w Sales & Retail Execution, naszej platformie dla przedstawicieli w terenie, każdy sklep ma własną częstotliwość wizyt, plan uwzględnia czas dojazdu i długość wizyty zależną od typu sklepu, a sklep, który zaczyna wypadać z rytmu wizyt, jest oznaczany. W raportach kierownicy widzą realizację wizyt w podziale na przedstawicieli i sklepy. Sklepy spoza planu tras, z powodem przy każdym z nich, opisuję w odpowiedzi na pytanie 10.
Pytanie 2, zamówienie dopasowane do sklepu: po otwarciu zamówienia przedstawiciel widzi asortyment sklepu, jego warunki cenowe i rzeczywisty zapas. Już przy dodawaniu produktu do zamówienia rabaty i towar gratisowy są odliczane od limitów ustalonych na dany okres.
Pytanie 3, podpowiedzi w sklepie: w module Perfect Store, który służy do oceny sklepów, sklep dostaje ocenę względem Twojego standardu jeszcze w trakcie wizyty. Retail Activity Optimization, funkcja w Sales & Retail Execution, wylicza priorytet każdego sklepu, czyli to, które sklepy odwiedzić najpierw, na podstawie danych z wizyt i zamówień, sprzedaży dystrybutora i wyników z półki. Gdy kierownik albo przedstawiciel doda do planu sklep oznaczony przez Retail Activity Optimization, w wizycie pojawia się zadanie, które ma rozwiązać problem: zamówienie sugerowane przy przewidywanym braku towaru albo promocja przy spadającej sprzedaży. Argumenty do rozmowy przedstawiciel znajduje w Selling Stories, czyli w prezentacjach sprzedażowych opartych na tym, co sprzedaje ten sklep i sklepy w okolicy.
Pytanie 4, kontrola półki: w Retail Image Recognition, naszym rozwiązaniu, które rozpoznaje produkty na zdjęciach półek, odczyt zdjęcia powstaje w trakcie wizyty, także bez zasięgu, a jego wynik staje się zadaniem w tej samej wizycie. Pilotaż prowadzimy przez co najmniej sześć tygodni na półkach z Twoimi produktami, więc rozpoznawanie możesz zmierzyć w swoich kategoriach. Zanim produkt trafi na rynek, nasz zespół skanuje jego opakowanie i na podstawie skanów przygotowuje modele 3D i obrazy, na których system uczy się rozpoznawać produkt. Dzięki temu system rozpoznaje go od pierwszego dnia w sklepach. Rozpoznawanie obrazu to jedna z funkcji AI w Asseco Platform Genius. Tak nazywamy wszystkie funkcje AI w naszej platformie.
Pytanie 5, konfiguracja czy kod pisany dla Ciebie: wdrożenia budujemy z konfigurowalnych modułów, a połączenie z Twoim ERP to praca projektowa, której zakres ustalamy razem z Tobą. Etapy i terminy wdrożenia uzgadniamy z Tobą na początku projektu, razem z zakresem. Każde Twoje wymaganie możemy oznaczyć jako działa dziś, konfiguracja, kod pisany dla Ciebie albo w planach, z datą, i pokazać, które z trzech Twoich najtrudniejszych wymagań obejmują standardowe moduły.
Pytanie 6, wymiana danych: Trade Data Hub, nasze rozwiązanie do danych od dystrybutorów, ma podłączonych ponad 1 600 dystrybutorów na 27 rynkach. Trade Data Hub sam dopasowuje te dane do Twoich kartotek sklepów i produktów i je porządkuje. W raportach kierownicy widzą przy każdym sklepie wyniki z półki i zamówienia obok sprzedaży dystrybutora do tego sklepu.
Pytanie 7, przedstawiciele i kierownicy na co dzień: demo możemy zacząć od ekranu przedstawiciela, więc dotknięcia policzysz samodzielnie. Całą wizytę przedstawiciel przeprowadza na tablecie albo telefonie, z zasięgiem albo bez. Kierownikom funkcja Coaching pokazuje, z kim poprowadzić coaching i nad czym pracować, na podstawie obserwacji z wizyt, audytów i zamówień przedstawiciela. Pokazuje też, jak zmieniają się jego wyniki w ciągu 60–90 dni po sesji. Key account managerowie ustawiają promocje dla sieci handlowych i prowadzą budżet umowy z siecią. Agencje i dystrybutorzy mogą korzystać z tej samej platformy przy wizytach w sklepach.
Pytania 8 i 9, całkowity koszt i referencje z firm podobnej wielkości: odpowiedź zależy od zakresu wdrożenia, wielkości firmy, kanałów i rynków, więc omawiamy je w rozmowie, wskazujemy wdrożenia podobne do Twojego i mówimy, gdzie takiego nie mamy.
Pytanie 10, AI i jej efekt: agentem w Genius, który już dziś proponuje decyzje, jest Agent Optymalizacji Tras. Działa w module Dynamic Route Optimization, który służy do planowania wizyt i tras. Agent wyszukuje sklepy, w których w okresie planowania należy się wizyta, i ocenia wartość każdej wizyty według rankingu sklepu (im wyższy ranking, tym ważniejszy sklep) oraz tego, ile dni wizyta jest po terminie. Planuje wizyty i trasy na cały okres naraz, w granicach godzin pracy przedstawicieli i godzin otwarcia sklepów. Kiedy nie wszystko się mieści, zostawia w planie wizyty o najwyższej wartości w stosunku do czasu dojazdu i czasu trwania wizyty. Przy każdym sklepie spoza planu zapisuje powód, na przykład że trasy przebiegają w innej części regionu, a wizyta nie jest jeszcze warta dojazdu. Z każdym dniem po terminie wartość wizyty rośnie, aż dojazd zacznie się opłacać i sklep wróci do planu.
Zanim okres się zacznie, kierownicy widzą na pulpicie planu, jaka część wizyt należnych w tym okresie trafiła do planu, oraz sklepy spoza planu z liczbą dni po terminie. Plan na następny dzień jest zamrożony, więc przedstawiciele nie dostają zmian w ostatniej chwili, a to, jak często powstaje nowy plan, ustalamy z każdym klientem osobno. U producenta kawy trasy układała wcześniej inna firma, wyłącznie według geografii. Po trzech tygodniach planowania tras w module do skutku dochodziło 85% zaplanowanych wizyt. Kiedy trasy układała tamta firma, było to 30–35%. Przedstawiciele przejeżdżali też o 10% mniej kilometrów niż na jej trasach.
Asseco Platform jako całość ma ponad 125 000 użytkowników w 74 krajach i ponad 450 wdrożeń w FMCG, a w tej branży specjalizuje się od ponad 30 lat.
Asseco Platform została wskazana jako Representative Vendor w raporcie Gartner® Market Guide for Retail Execution Management in Fast-Moving Consumer Goods z kwietnia 2025 roku.
Gartner does not endorse any vendor, product or service depicted in its research publications, and does not advise technology users to select only those vendors with the highest ratings or other designation. Gartner research publications consist of the opinions of Gartner’s research organization and should not be construed as statements of fact. Gartner disclaims all warranties, expressed or implied, with respect to this research, including any warranties of merchantability or fitness for a particular purpose. Gartner, Market Guide for Retail Execution Management in Fast-Moving Consumer Goods, April 2025, G00768127. GARTNER is a registered trademark and service mark of Gartner, Inc. and/or its affiliates in the U.S. and internationally, and is used herein with permission. All rights reserved.
FAQ
Czym jest system retail execution?
System retail execution (spotyka się też nazwę retail execution management) to platforma, w której producent FMCG planuje i organizuje wizyty w sklepach, niezależnie od tego, czy wykonują je jego przedstawiciele, agencje merchandisingowe czy przedstawiciele dystrybutorów. Obejmuje planowanie wizyt, zamówienia, promocje, kontrolę półki i zdjęcia, a do tego raporty, z których kierownicy dowiadują się, co wydarzyło się w każdym sklepie. Przedstawiciele korzystają zwykle z tabletu albo telefonu, a kierownicy i centrala z wersji w przeglądarce.
Czy system retail execution jest tym samym co CRM?
Nie. Każdy z nich służy do czegoś innego. W CRM-ie (systemie do zarządzania relacjami z klientami) są kartoteki klientów, osoby kontaktowe i szanse sprzedaży. System retail execution służy do pracy w sklepie: plan wizyt, zamówienie z cenami tego sklepu, kontrola półki i zadania, które z tego wynikają. Niektóre systemy retail execution są modułami dużego CRM-u, inne łączą się z Twoim CRM-em i z systemem ERP, czyli tym, w którym prowadzisz zamówienia, fakturowanie i stany magazynowe.
Jak wyceniane są systemy retail execution?
Zwykle płaci się za użytkownika, miesięcznie albo rocznie, a dodatkowe moduły wycenia się osobno. Ceny rzadko są publiczne, a łączny koszt zależy od liczby użytkowników i wybranych modułów. Integracja, urządzenia, szkolenia i wsparcie dochodzą do tego osobno, a oferty dzielą te pozycje na różne sposoby, więc porównuj je składnik po składniku, zanim porównasz sumy.
Z jakich narzędzi przedstawiciele handlowi korzystają najczęściej?
W czasie typowej wizyty przedstawiciel ma pod ręką plan wizyt i trasę na dany dzień, kartę sklepu i formularz zamówienia z cenami tego sklepu. Do tego sprawdza półkę albo robi jej zdjęcia, wykonuje zadania promocyjne i zamyka wizytę krótkim podsumowaniem.
Czy platforma dla przedstawicieli w terenie musi działać offline?
Tak, dla większości przedstawicieli w terenie, a szczególnie dla tych, którzy obsługują sklepy na wsi. Przedstawiciel, który nie może zapisać zamówienia w sklepie, musi je później przepisywać do systemu. W pytaniu 7 opisuję, jak sprawdzić pracę offline na demo.
Jaki system dla przedstawicieli handlowych będzie najlepszy dla producenta FMCG?
To zależy od Twojego modelu sprzedaży: ilu masz przedstawicieli, czy sprzedajesz bezpośrednio, czy przez dystrybutorów, czy pracę w sklepach wykonują dla Ciebie agencje i w jakich decyzjach ma Cię wspierać AI. Na krótką listę wpisz dostawców tych typów, które pasują do Twojego modelu, a potem porównaj ich za pomocą dziesięciu pytań z tego przewodnika.
Dziesięć pytań do Twojego zapytania ofertowego
Skopiuj te pytania do zapytania i zadaj je każdemu dostawcy z krótkiej listy, także nam. Jeśli chcesz omówić nasze odpowiedzi, umów rozmowę z naszym zespołem i przynieś trzy swoje najtrudniejsze wymagania. Możemy też bezpłatnie pokazać planowanie tras na Twoich danych, w ramach umowy o zachowaniu poufności (NDA).
Skontaktuj się z nami Pobierz kartę oceny dostawców (Excel): dziesięć pytań o system dla przedstawicieli handlowych