Sztuczna inteligencja nie może pozostać czarną skrzynką: nadszedł czas, aby zrozumieć, dlaczego podejmuje każdą decyzję

4 min reading
Badania nad AI

Sztuczna inteligencja nie może pozostać czarną skrzynką: nadszedł czas, aby zrozumieć, dlaczego podejmuje każdą decyzję

Nabrzeże Sekwany w Paryżu

Ta idea stała się głównym tematem Zimowej Szkoły Przyczynowości i Wyjaśnialnej Sztucznej Inteligencji na Uniwersytecie Sorbony. Przez tydzień spotkali się tam czołowi badacze z DeepMind, UCL, TUM, Charité i Inria.

W zeszłym miesiącu miałem zaszczyt dołączyć do Zimowej Szkoły Przyczynowości i Wyjaśnialnej Sztucznej Inteligencji, organizowanej na Uniwersytecie Sorbony. Był to inspirujący tydzień, który zgromadził niektórych z wiodących światowych badaczy w dziedzinie przyczynowości, wyjaśnialności i odpowiedzialnej sztucznej inteligencji, w tym profesorów z UCL, TUM, Charité Berlin, Inria i DeepMind.

Sorbonne Université
Gospodarz Zimowej Szkoły
Październik 2025
Tydzień w Paryżu
Wyjaśnialna AI
Temat tygodnia

I szczerze mówiąc? Było niesamowicie. Nie tylko ze względu na głębię wykładów, ale także ze względu na ludzi. Pomimo niesamowitego poziomu wiedzy eksperckiej w sali, nie było poczucia hierarchii: profesorowie, doktoranci i badacze z przemysłu wymieniali się pomysłami na równych zasadach. Po zakończeniu własnych wykładów, światowej sławy naukowcy zasiadali na widowni, robili notatki i zadawali pytania jak wszyscy inni. Dodając do tego przyjazną atmosferę, świetną energię kampusu i (tak!) fantastyczne jedzenie. Był to tydzień, który zapadnie w pamięć.

Mateusz Walo, R&D Lead w zespole Image Recognition w Asseco Platform, przy banerze PostGenIA@Paris

Co wyniosłem dla naszej pracy w Asseco Platform

W Asseco Platform trenujemy i wdrażamy modele wizyjne, które wspierają klientów z branży FMCG i farmaceutycznej poprzez zaawansowane rozwiązania rozpoznawania obrazu, zapewniające, że produkty są dostępne, właściwie wyeksponowane i skutecznie promowane w punktach sprzedaży. To, czego nauczyłem się podczas Zimowej Szkoły, bezpośrednio wpłynie na sposób, w jaki wyjaśniamy, trenujemy i ulepszamy te modele.

Jedno kluczowe przesłanie przewijało się przez wiele wykładów:

„Nie możemy już traktować sztucznej inteligencji jako czarnej skrzynki: musimy zrozumieć, dlaczego podejmuje każdą decyzję”.

Ta zasada doskonale wpisuje się w nasz obecny kierunek badań i rozwoju. W nadchodzących miesiącach zaczniemy adaptować techniki wyjaśnialności omawiane podczas szkoły, na przykład modele wyjaśnialne oparte na koncepcjach (CBM) i rekurs uwzględniający strukturę, aby uczynić nasze systemy rozpoznawania wizualnego bardziej przejrzystymi i interpretowalnymi.

Oznacza to dwie rzeczy:

  • Inteligentniejsze trenowanie: będziemy bardziej świadomie projektować nasze architektury, wykorzystując podejścia inspirowane przyczynowością, aby zapewnić, że modele rzeczywiście uczą się tego, co istotne w danych.
  • Lepsza kontrola jakości: rozumiejąc „dlaczego” kryjące się za każdą prognozą, będziemy mogli zredukować fałszywe rozpoznania i poprawić ogólną dokładność i niezawodność naszych rozwiązań.

Ostatecznie, te ulepszenia sprawią, że nasze modele rozpoznawania obrazu nie tylko będą działać lepiej, ale także lepiej się wyjaśniać, co jest kluczowym krokiem w kierunku bardziej godnej zaufania sztucznej inteligencji w zastosowaniach komercyjnych.

Osobista refleksja

Poza technicznymi spostrzeżeniami, Sorbona dała mi do myślenia o pięknie samych badań nad sztuczną inteligencją. Wykłady nie dotyczyły tylko algorytmów. Były zbudowane wokół dowodów, rozumowania i matematycznej elegancji uczenia maszynowego. Nie akceptowaliśmy po prostu tego, co „wiedzieliśmy”; podważaliśmy to, przebudowywaliśmy to i udowadnialiśmy to ponownie, tym razem bardziej rygorystycznie.

To przypomniało mi, dlaczego kocham tę dziedzinę. AI nie dotyczy tylko wskaźników wydajności. Chodzi o zrozumienie, odkrywanie i ciągłe zadawanie pytań.

I tak, na pewno tam wrócę. Może nawet kiedyś na doktorat. Atmosfera ciekawości i otwartej współpracy na Sorbonie była naprawdę wyjątkowa.

Końcowa myśl

Wydarzenia takie jak Zimowa Szkoła pokazują, w jakim kierunku zmierza AI: w stronę systemów, które są nie tylko inteligentne, ale także wyjaśnialne. A dla nas w Asseco Platform jest to kierunek, który w pełni przyjmujemy.

Przyczynowość pomaga nam zrozumieć, jak działają rzeczy. Wyjaśnialność pomaga nam im ufać. Razem pomagają nam budować lepszą sztuczną inteligencję.

O autorze
Mateusz Walo, R&D Lead, Image Recognition, Asseco Platform

Myślisz o rozpoznawaniu obrazu z półki w swoich kategoriach produktowych?

Porozmawiajmy →

Możesz
również polubić…

Porozmawiajmy o nowych możliwościach biznesowych

Microsoft Booking to platforma do automatyzacji planowania z planowaniem zespołowym, rozwiązaniami i integracjami dla każdego działu oraz zaawansowanymi funkcjami bezpieczeństwa.